Moro med ord og uttrykk!

Broslar

På musikk-kafe i Hølonda Hornmusikklag nyleg var det ein triveleg dialektdiskusjon. Blant dei orda som var brakt på bane var ein bråslar, eller bråhljar, med denne ustemte palatale l-en (”tahlj”-lyden).

Dette er ein hjelpesmann under tømmerkjøring, ein lauskar som dreg saman tømmerstokkane og legg dei til rettes for den som kjører, slik at det skal bli lettare å lesse. Ordet er belagt frå fleire plassar i indre strøk i Trøndelag (Budalen, Haltdalen, Tydal, Meråker, Nord-Innherred), og dessutan frå Hemnes i Nordland. Ordet er også brukt i svenske målføre, bl a Jämtland og Dalarna. Verbet som fortel om denne operasjonen, er å bråsle eller bråhlje.

Broslaren skulle sørge for å gjera det lettast muleg med lessing og framkjøring av tømmeret. Det var også oppgåva hans å sjå ut beste kjøreleia. Samarbeidet mellom broslar og kjørar var viktig. Ein god broslar var verdifull, men ein utan praktisk syn var nesten verre enn ingen, fortel Arne Guin i boka ”Minner fra skogsarbeid i Kvam og Følling” (1991, s. 9). Somme drivarar tok denne jobben sjøl, for å ha betre herredømme over det.

I Selbu heiter denne hjelpekaren for bruhljar. Han bruhlje tømmeret på plass. ”Han brohlje fram stokken”, heiter det i Grong. Verbet å brusle/brutle betyr elles å arbeide med noko tungt, med ståk og rammel. På selbumål også å bruhljes om å streve, prakkast. Ein type som bryt på og strevar i arbeidet, og satsar meir på kraft enn teknikk, heiter i Selbu ein bruhljkuse eller ein bruhljmester. Bruhljmesteriet var under den gamle kvernsteinsdrifta i Selbu utnamn på kvernsteinsbrott der arbeidet var vanskeleg, eller der det var reine klossmajorar som hadde begynt, slik at det gjekk i stå.

Både bråhljar’n og bruhljkusinn strevar tungt, men den første med mykje meir framgang og innsikt. Men begge orda heng nok i hop med å bryte og eit brott.

Advertisements

Single Post Navigation

One thought on “Broslar

  1. tojk on said:

    Dette fortel Randi Olise Hoel, Rennebu: «Oss sie bruttul om ein sterk \ uvøren kar.Dæ va n undele bruttul».
    Dette heng også i hop med å bryte, ja!

Legg igjen en kommentar

Fyll inn i feltene under, eller klikk på et ikon for å logge inn:

WordPress.com-logo

Du kommenterer med bruk av din WordPress.com konto. Logg ut / Endre )

Twitter picture

Du kommenterer med bruk av din Twitter konto. Logg ut / Endre )

Facebookbilde

Du kommenterer med bruk av din Facebook konto. Logg ut / Endre )

Google+ photo

Du kommenterer med bruk av din Google+ konto. Logg ut / Endre )

Kobler til %s

%d bloggers like this: