Moro med ord og uttrykk!

Kyndelsmessklumpen

enkelttre9

Dette vintermotivet får illustrere at no er halve vinteren gått, etter gammal rekning. I dag, 2. februar, er det nemleg kyndelsmesse. Ein katolsk høgtidsdag til minne om jomru Marias reinsing (kyrkjegang). Alle gjekk da i prosesjon gjennom kyrkja med brennande vokslys. Namnet på dagen er omsett frå latin Missa (festum) candelarum, som rett og slett tyder ‘lysmesse’. Jamfør også engelsk candlemas.

I målføra møter vi eit mangfald av uttalevariantar: kjynnesmess, kjynnilmesse, kjynnjuylsmesse m fl. Min eigen variant er kjøndesmøss

Ved denne tida meinte ein at bjørnen snudde seg i hiet, og at halve høyet på låven skulle vera brukt opp. Det var også teke varsel for kommande år, og mildver vart rekna som dårleg: «Kjynnesmess tøy, frossi konn og råtti høy». Ei hard uversri ved desse tider var kalla bl.a. kyndelsmessria, kyndelsmessknuten  eller kyndelsmessklumpen. Dette siste var også brukt om (stort) snøfall ved kyndelsmesse, akkurat som kyndelsmessdetten, kyndelmessdokka o.fl. Skareskorpe ved kyndelsmesse var kalla kyndelsmesskorpe eller kyndelsmessnerk, og somme rekna med at denne var midt i snøen.

Advertisements

Single Post Navigation

Legg igjen en kommentar

Fyll inn i feltene under, eller klikk på et ikon for å logge inn:

WordPress.com-logo

Du kommenterer med bruk av din WordPress.com konto. Logg ut / Endre )

Twitter picture

Du kommenterer med bruk av din Twitter konto. Logg ut / Endre )

Facebookbilde

Du kommenterer med bruk av din Facebook konto. Logg ut / Endre )

Google+ photo

Du kommenterer med bruk av din Google+ konto. Logg ut / Endre )

Kobler til %s

%d bloggers like this: