Moro med ord og uttrykk!

Isstuppul og soldråppå

12

Her begynner det å røyne på for istappen. I Sparbu hadde ein nemninga isstuppul nettopp for ein istapp det hadde begynt å drype av. Nok eit eksempel på presisjonen i tradisjonelt ordtilfang!

Elles var det gjerne snakk om soldrope, eller soldråppå. Det er første dropen ein ser frå taket når sola skin så varmt atsnøen begynner å bråne. Ordet soldrope ser ut til å høre til Trøndelag først og fremst. Det var rekna framover i første soldropen, t.d. slik at 8 veker etter at ein såg denne, skulle ein kunne sleppe krøttera på beite. Og etter eit visst tal veker, som kan variere mellom 9, 12 og 13, skulle ein få kornet i jorda. Eventuelt at same datoen ein såg soldropen i februar, skulle ein få så i mai. Det var rekna med at ein burde ha soldrope kyndelsmessdagen (2. februar).

Erik Stenvik fortel dette i ein e-post: «soldråppa fikk vi på etterjuls- eller vårvinteren når sola på en ellers kald og klar dag sist i februar eller først i mars, hadde fått makt til å tine snøen. Vanligvis var det den snøen som å på taket det var tale om, slik at det begynte å dryppe fra takskjegget. Dette ble som mangt anna tolka, og det var forestillinger om at ei viss tid (8 veker?) etter første soldråppan kunne en rekne med å så eller ha ut buskapen. Det viste seg nok mange ganger å være rein ønsketenking, men det gav håp og livsmot dette, – sola bar bud om en gryende vår»

Om det draup så mange soldropar frå taket at ei høne kunne drikke seg utørst, ville det bli eit godt år. I Overhalla heitte det at «sola ska varra så varm at ho brynni hærningen» (i februar) -det skulle vera såpass takdrope at det vart vatn til hanen.

Advertisements

Single Post Navigation

Legg igjen en kommentar

Fyll inn i feltene under, eller klikk på et ikon for å logge inn:

WordPress.com-logo

Du kommenterer med bruk av din WordPress.com konto. Logg ut / Endre )

Twitter picture

Du kommenterer med bruk av din Twitter konto. Logg ut / Endre )

Facebookbilde

Du kommenterer med bruk av din Facebook konto. Logg ut / Endre )

Google+ photo

Du kommenterer med bruk av din Google+ konto. Logg ut / Endre )

Kobler til %s

%d bloggers like this: