Moro med ord og uttrykk!

«Nemninga på øms kaliber tå tre – mest lauvtre»

Lurk1

Denne «lurken» får representere dagens tema. Det er Johan Asphjell frå Orkdal som greier ut om «nemninga på øms kaliber tå tre», som han seier. Asphjell var ein framifrå informant for prosjektet Trønderordboka i si tid, og dette manuskriptet er innsendt 5.4.1983. Merk at han innimellom brukar «æø» for å få fram ein spesiell ø-lyd, ein plass mellom æ og ø: «svæølk» for svolk og «tæør» for tørr.

Stammen tå lauvtrte blir alder kailla stokk, men strange, ein strange, eit strang-lass. Ei lang, heller toinn bjørk, kainn bli kailla ei bjørk-slønj (slenge) heill ei bjørksvei, om slike som vart bruka til sloe, ei slo.

Ein lurk kainn vårrå tå alskens tre, armtjukk og ei mannshøgd lang og nedover. Kainn bli bruka te å beind med, slå hel innjkvart, og ein litenvolen lurk koinn bli bruka te primitiv ski-stav – te å ”ri purka” med.

Ein svølk, fl. Svølke heill svølka (svæølk). Tåmmåsfenger-tjukk i groveinda, og som ny kainn ’n vårrå foill-lengdt te topps. Bruka te å svølk-opp hesta og te å jåggå kryjttyr når et var lite kritisk.

Ein rank kainn hå sommo tjukkleik, men for mæg står deinn som topplaus – kutta i liltj-fenger tjukkels.

Ein rupp, fl ruppe heill ruppa = ein kjepp. Dimensjon som ein stav te å ga med, kainn lik snart vårrå ein grankvist. Helst sett på som eit kasteredskap. Kast ein rupp etter om.

Ein svei, fl sveie. Toinnar einn ein rank og lang som ei skikkeleg skinnfell-breidd. Ein, nei to lopp-sveie vart bruka te å bank ohumskheit tu skinnfellom – to som slo i takt kvar sin gong på kvar si si’.

Ei svukku kainn vel vårrå det sommo som ein svei, men det er moleg det vart bruka om eit ris åt rauven og.

Ei ryidd, fl ryidde blir bruka om nå tå kvart som bli bruka te å tukt onga og husdyr. ”No lyt æg visst finn mæg ei ryidd åt dæg!”

Rånnå, ein rånnå, men omtales vel kuns i flertalls meining. Rånnå = stubbeskotta ifrå adventivknoppa på lauvtre-stubba. Renning.

Lik-ens som tæør-furru bli kailla gaidd – ein gaidd – bli tæør furru-kvest som hi slæft borken, kailla gaidd-kvest.

Advertisements

Single Post Navigation

2 thoughts on “«Nemninga på øms kaliber tå tre – mest lauvtre»

  1. Olav Sigurd Kvaale on said:

    Jeg antar at Johan bodde på Follo og der ble lyden æø brukt. Lenger opp i dalen brukte en æ og på Orkanger Ø. For eksempel pølse: Pæsj, pæøsj og pøsj.

Legg igjen en kommentar

Fyll inn i feltene under, eller klikk på et ikon for å logge inn:

WordPress.com-logo

Du kommenterer med bruk av din WordPress.com konto. Logg ut / Endre )

Twitter picture

Du kommenterer med bruk av din Twitter konto. Logg ut / Endre )

Facebookbilde

Du kommenterer med bruk av din Facebook konto. Logg ut / Endre )

Google+ photo

Du kommenterer med bruk av din Google+ konto. Logg ut / Endre )

Kobler til %s

%d bloggers like this: